Öfke nedir, Öfke, kontrol edilebilir mi?

Günümüzde yaygın olarak görülen psikolojik sorunlardan biri de öfkedir. Öfke doyurulmamış isteklere, istenmeyen sonuçlara ve karşılanmayan beklentilere verilen duygusal tepkidir. Öfke diğer duygular gibi son derece doğal, evrensel ve sağlıklı olarak ifade edildiğinde yapıcı ve kişiler arası iletişimi düzeltici olabilen bir duygudur. Ancak öfke kontrol edilemeyen ve yıkıcı bir biçimde davranışlara yansıyarak saldırgan ve son derece tahrip edici tepkilere dönüşme potansiyeline sahiptir. Öfke, bilişsel, duygusal ve fizyolojik öğelerin birbirini etkilemesi ve etkileşmesini içeren yaşantısal bir durumdur.

Öfkenin görünen kısmı kadar görünmeyen kısmında da birçok sebep olabilir. Öfkenin buzdağının alt kısmında kalan temel duygular, birikir, sertleşir, katılaşır ve buzdağının görünen yüzünü meydana getirir. Bu temel duyguların başında ise, üzüntüler, kıskançlıklar, kabul edilemeyen yaşantılar, yalnızlık, itilmişlik, uğranılan haksızlıklar, hayal kırıklıkları, pişmanlıklar, kaygılar, takıntılar ve merak yer alır. İşte kişinin bu temel duyguları öfkenin ortaya çıkmasında rol oynayan temel nedenlerdir. Bu ana nedenlerin bir olay ile bütünleşmesi ile de insanlar öfkelenir ve bunu dışa vururlar. İnsanlar bu temel duygularının yarattığı öfkeden kaçamazlar.

Öfke, son derece normal ve yaşamın sürdürülmesi için gerekli bir duygudur Öfke, uyarıcı bir işarettir. Kişiyi tehditlere karşı uyarır ve kendisini korumasına olanak sağlar, Öfkeyi sınırlandırılabildiği surece sağlıklıdır ve işe yarar.

Öfke, kontrol edilmediğinde kışının kendisi ve çevresi için zararlı olabilir. Öfkenin sağlıklı ve işe yarar olabilmesi için inkar edilmemesi, bastırılmaması ve öncelikle kabul edilmesi, tanınması ve kontrollü bir biçimde ifade edilebilmesi gerekir.

Öfke ne değildir? -Öfke bir problem çözme aracı değildir -Öfke bir öç alma veya intikam yolu değildir -Öfke başkalarını suçlama biçimi değildir -Öfke şiddet göstermeye veya suç işlemek için bir neden değildir -Öfke başkalarını kontrol etme yolu değildir -Öfke bir haklı olma yolu değildir. Ve öfkeyi bu yollarla kullanmak işlevsel değildir. Kişi hem kendine hem başkasına zarar verebilir.

Öfke, kontrol edilebilir mi? -Öfke, kontrol edilebilen bir duygudur. -Duygusal yönden öfke kontrolü, duyguların farkında olunması, doğru yollarla ve olumlu bir şekilde ifade edilmesiyle mümkündür. Öfkeli iken vücudun verdiği tepkilerin farkına varılarak, düşünce ve davranışların değiştirilmesi öfkenin duyusal açıdan kontrolünü sağlanmalıdır. -Öfkeyi tetikleyen faktörlerin zihinsel anlamlandırma süreçleri ile tanımlanması ve bunlardan kaçınılması da bilişsel açıdan öfke kontrolünü mümkün kılmaktadır. -Kişinin öfkeliyken sergilediği olumsuz davranışlarını bilmesi ve bunların yerine olumlularını sergilemesi davranışsal açıdan öfke kontrolü sağlamaktadır. -kişinin kendini, düşüncelerini, beklentilerini ve isteklerini doğru ifade ederek iletişim çatışmalarından kaçınması da iletişimsel açıdan öfke kontrolünü sağlar.

Amacımız; Davranışın nasıl tanınarak değerlendirileceği, kontrol edileceği ve değiştireceğine öğrenmek, öfkeyi azaltmaktır. Bu noktada ”Eğer böyle devam edersem sonunda ne olur?” sorusu sorulmalıdır.

Öfke anında düşünce, gerçekleri yansıtmaktan çok o anki duyguları ortaya koyar. Duygular da bireyin kendi bakış açısından gerçeği çok kez abartılmış veya kendine göre yorumlanmaktadır. Birey öfkesini hissettiğinde mantığını ortaya koymaya çalışmalıdır. Mantık bireye daha gerçekçi bir yorum yapabilmesine yardımcı olacak, onu dengesiz ve saldırgan bir şekilde davranmasından koruyacaktır. Öfkenin hiçbir şeyi çözmeyeceğini gösterecek, öfkenin altında yatan nedeni görmesine yardımcı olacaktır.

.Problemi kabullenmek 1.Öfkeli olduğunu kabul etmek 2.Öfkenin nereden geldiğini bulmak 3.Yetersizlik hissi, suçluluk duygusu, endişelere bakmak

.Düşünceleri değiştirme yöntemi: Olumsuz düşünceyi olumlu düşünceye çevirme, daha gerçekçi bir bakış açısı sağlamıdır. Aslında düşünce ve duygu arasındaki bağlantının farkına varmaktır.

.Düşünceyi durdurma yöntemi: Negatif düşünce akla getirmeli akla gelmeye başladığı anda DUR! diye bağırmalı

.Öfke kontrolünde duygusal yöntemler: öfke durumunda nasıl tepkiler verdiğini kestirmek kendini sakinleştirme rahatladığını söyleyebilir ne için neye kızdım farkındalığını iç görünümü kazanmaktır aslında.

Öfke her duygu gibi doğal ve olağan bir duygudur önemli olan öfkenin işlevselliğini bozmadan, doğru ifade edilmesidir Öfke kontrol sorunu yaşayan birey bu durumu yok saymak ya da bastırmak yerine bir uzmana başvurarak bu yıpratıcı duyguyu yönetebilir.

Klinik Psikolog Dilan BİLGİN ÇANKAYA

Şimdi Bir Uzmanla Görüntülü Görüş

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog Dilan Bilgin Çankaya

2017 yılında Psikoloji lisansını tamamladıktan sonra Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimini tamamladım. Özel klinikte, rehabilitasyon merkezinde ve bağımlılık alanında Yeşilay Danışmanlık Merkezinde psikolog olarak görev aldım. Oyun Terapisi, Bilişsel Davranışçı Terapi, Stres Yönetimi ve Bağımlılık Danışmanlığı eğitimlerini tamamladım. 2018 yılından bu yana aktif olarak danışan görmekteyim. Seanslarda Bilişsel Davranışçı Terapi ekolü ve Mindfulness ile çalışmaktayım.ilgilendiğim alanlar.-Depresyon-Stresle Baş Etme-Yaygın Kaygı Bozukluğu-Panik Bozukluk-Sosyal ve Özgül Fobi-Öfke İşlev Bozuklukları-Obsesif Kompulsif Bozukluk-Bağımlılık (Alkol, Madde, Sigara, Kumar, Teknoloji)