{"id":70,"date":"2023-07-08T17:57:09","date_gmt":"2023-07-08T14:57:09","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.terapikoltugu.app\/?p=70"},"modified":"2023-07-08T17:57:11","modified_gmt":"2023-07-08T14:57:11","slug":"ogrenilmis-caresizlik-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/ogrenilmis-caresizlik-nedir\/","title":{"rendered":"\u00d6\u011frenilmi\u015f \u00c7aresizlik Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir senaryo ile ba\u015flayal\u0131m \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik konusuna. Bir \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcnelim, lise \u00f6\u011frencisi. Fizik dersi s\u0131nav\u0131ndan zay\u0131f not alm\u0131\u015f olsun. Bundan sonraki birka\u00e7 s\u0131navda da ba\u015far\u0131l\u0131 olamay\u0131nca bu \u00f6\u011frencinin art\u0131k ba\u015faraca\u011f\u0131na inanc\u0131 kalm\u0131yor ve ders \u00e7al\u0131\u015fma gere\u011fi bile duymuyor. Hatta bir s\u00fcre sonra okula olan ilgisini bile kaybedebiliyor. \u0130\u015fte bir dersten ba\u015far\u0131s\u0131z olman\u0131n, b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar do\u011furabildi\u011fi bir durumdur \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik. \u015eimdi detaylar\u0131yla g\u00f6relim, \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik neden ya\u015fan\u0131r ve nedir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6ncelikle \u201c\u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik nas\u0131l ke\u015ffedildi?\u201d sorusuyla ba\u015flayal\u0131m. Seligman\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir deneyde iki grup k\u00f6pek vard\u0131. Birinci gruptaki k\u00f6pekleri tasma ile ba\u011flam\u0131\u015flar ve \u015fok verildi\u011finde i\u00e7inde bulunduklar\u0131 kutular\u0131 k\u00f6peklerin terk edebilmeleri engellenmi\u015ftir. Oysa k\u00f6pekler \u015foktan kurtulmak i\u00e7in pek \u00e7ok yol denemi\u015flerdi. Ard\u0131ndan ayn\u0131 k\u00f6peklere tasma ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r ve bir engelin \u00fczerinden atlayarak \u015foktan kurtulabileceklerdir. Ama \u015fok verildi\u011finde bu sefer de k\u00f6pekler bunu yapmam\u0131\u015flard\u0131r. Bulunduklar\u0131 odada huzursuzca dolanm\u0131\u015f ve en son yere uzanm\u0131\u015flard\u0131r, \u00e7aresizlik i\u00e7inde. \u0130kinci grup k\u00f6pekler ise tasma ile hi\u00e7 engellenmemi\u015fti ve \u015fok verildi\u011finde \u015fok olmayan odaya ge\u00e7meyi ba\u015farabilmi\u015flerdi. Yani birinci gruptaki k\u00f6pekler \u00e7aresiz olduklar\u0131na inanm\u0131\u015flar ve bu y\u00fczden \u015foktan kurtulmay\u0131 denememi\u015flerdi. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir sonu\u00e7 de\u011fil asl\u0131nda bu, yapabilece\u011fi hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131na inanan insan da ne yapar mesela: Hi\u00e7bir \u015fey. Peki bu neden oluyordu? \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6pekler birinci durumda \u00f6\u011frendiklerini ikinci duruma genellemi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsanlar da kontrol edemedikleri bir durumda \u00e7aresiz olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra, ba\u015fka durumlarda da bu \u00e7aresizlik duygusundan kurtulamazlar, yeni durum kontrol edilebilir olsa bile. Yani insanlar da hayvanlar gibi \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizli\u011fe duyarl\u0131d\u0131r. \u015e\u00f6yle ilgin\u00e7 bir nokta var ki, \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizli\u011fin ya\u015fanmas\u0131 i\u00e7in her zaman ki\u015finin kontrol edemedi\u011fi bir durum ya\u015famas\u0131 gerekmiyor. Ki\u015fi bir engelle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ona \u00e7aresiz oldu\u011funu s\u00f6ylemek bile \u00e7aresizlik ya\u015famas\u0131na sebep oluyor. \u00d6yle ki ba\u015fkalar\u0131n\u0131n deneyimlerini g\u00f6rmek dahi \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik ya\u015fatabiliyor. \u00d6rne\u011fin sizin kadar becerikli olan bir arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n bir s\u0131navda ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Kendiniz hakk\u0131nda da hemen s\u0131nav\u0131 denememi\u015f olmaman\u0131za ra\u011fmen ge\u00e7emeyece\u011finiz sonucuna varabilirsiniz. Denemenin gereksiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, sonucu kendiniz tayin edersiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc kafan\u0131zdan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Psikologlar insanlar \u00fczerindeki \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik deneylerinden sonra ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler dersiniz? D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri \u015fey, depresyon ile \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik aras\u0131ndaki benzerlikler oldu\u2026 Depresyon hastalar\u0131 da ba\u015flar\u0131na gelen \u015feyleri kontrol edemedikleri hissine sahiplerdi. Sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in herhangi bir \u015fey yapm\u0131yorlard\u0131 ve bu alanlar \u00e7o\u011falmaya, \u00e7aresizlik duygusu genellenmeye devam ediyordu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015foka maruz kal\u0131p \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik ya\u015fayan hayvanlar\u0131n beyinlerindeki sinir ileticilerinin ve al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, depresyon hastas\u0131 olan insanlar\u0131n sinir ileticilerine ve al\u0131c\u0131lar\u0131na benzedi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani depresyon ve \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik ortak noktalara sahipti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Siz de \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, i\u00e7inde bulundu\u011funuz sorunlardan nas\u0131l \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmiyorsan\u0131z, \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik sebebiyle depresyon ya\u015f\u0131yorsan\u0131z Terapi Koltu\u011fu uzmanlar\u0131ndan yard\u0131m alabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir senaryo ile ba\u015flayal\u0131m \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik konusuna. Bir \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcnelim, lise \u00f6\u011frencisi. Fizik dersi s\u0131nav\u0131ndan zay\u0131f not alm\u0131\u015f olsun. Bundan sonraki birka\u00e7 s\u0131navda da ba\u015far\u0131l\u0131 olamay\u0131nca bu \u00f6\u011frencinin art\u0131k ba\u015faraca\u011f\u0131na inanc\u0131 kalm\u0131yor ve ders \u00e7al\u0131\u015fma gere\u011fi bile duymuyor. Hatta bir s\u00fcre sonra okula olan ilgisini bile kaybedebiliyor. \u0130\u015fte bir dersten ba\u015far\u0131s\u0131z olman\u0131n, b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar do\u011furabildi\u011fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":80,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[57,56,12],"class_list":["post-70","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-caresizlik","tag-ogrenilmis-caresizlik","tag-psikoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}