{"id":59,"date":"2023-07-08T17:50:37","date_gmt":"2023-07-08T14:50:37","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.terapikoltugu.app\/?p=59"},"modified":"2023-07-08T17:51:33","modified_gmt":"2023-07-08T14:51:33","slug":"neden-unuturuz-unutmanin-sebepleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/neden-unuturuz-unutmanin-sebepleri\/","title":{"rendered":"Neden Unuturuz? Unutman\u0131n Sebepleri&#8230;"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hepimizin, asl\u0131nda \u00f6nemsedi\u011fi \u015feyleri unuttu\u011fu olmu\u015ftur. Bazen de bir s\u0131nav i\u00e7in saatlerce ezber yapar\u0131z ama s\u0131navda bu ezberleri unutup \u2018bunu daha d\u00fcn ezberlemi\u015ftim, nas\u0131l unuturum?\u2019 demi\u015f olabiliriz. Peki neden unutuyoruz, ya da \u00f6\u011frendi\u011fimiz bir \u015feyi sonsuza dek unutmak ger\u00e7ekten m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6nce, unutman\u0131n bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapal\u0131m. Unutmak, beynimizin uzun s\u00fcreli belle\u011finde depolad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilerin geri getirilememesi, hat\u0131rlanamamas\u0131 ya da tan\u0131namamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Uzun s\u00fcreli bellek dedi\u011fimiz; \u00fc\u00e7 bellek s\u00fcrecinden biridir. Bu \u00fc\u00e7 bellek s\u00fcrecinden de k\u0131saca bahsedelim. Bilgilerin ilk u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yer duyusal bellektir. E\u011fer bu bilgiler dikkatimizi \u00e7ektiyse, ona yo\u011funla\u015f\u0131rsak bilgiler k\u0131sa s\u00fcreli bellek\u2019e gelir. Bu ilgilenme durumu artar ve yeni bilgi bir s\u00fcre daha d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr, tekrar edilirse uzun s\u00fcreli belle\u011fe aktar\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte bilgilerin son dura\u011f\u0131 uzun s\u00fcreli bellektir. Uzun s\u00fcreli belle\u011fimiz sonsuz bir alana sahiptir. Evet sonsuz bir alan diyorum\u2026 Yani elektronik aletlerde oldu\u011fu gibi yeni bilgilerin gelmesi i\u00e7in \u2018yetersiz alan\u2019 uyar\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda eski bilgilerin silindi\u011fi bir sistem de\u011fil bu. Bu da demek oluyor ki asl\u0131nda belle\u011fe kaydedilen bilgiler yok olmaz. Yani tamamen unutmak diye bir \u015fey yoktur. Unutmak tan\u0131m\u0131nda da bahsetti\u011fim gibi; uzun s\u00fcreli bellekteki bilgilerin geri getirilememesi, hat\u0131rlanamamas\u0131d\u0131r; bilginin yok olmas\u0131 de\u011fil. Uzun s\u00fcreli belle\u011fimize kaydetti\u011fimiz bilgilerin asl\u0131nda silinmedi\u011fini \u00f6\u011frendik. Peki neden geri getiremiyoruz, hat\u0131rlayam\u0131yoruz yani unutuyoruz baz\u0131 \u015feyleri? \u015eimdi bu sebeplere bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bast\u0131rma: Ge\u00e7mi\u015finde cinsel tacize u\u011frayan bir adam cinsel taciz konulu bir film izledikten saatler sonra bir papaz taraf\u0131ndan cinsel tacize u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 capcanl\u0131 bir \u015fekilde hat\u0131rlamaya ba\u015flad\u0131. Peki bu adam\u0131n normalde neden bu an\u0131y\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klar\u0131z? Cevap: bast\u0131rma kavram\u0131 ile. Bast\u0131rma duygusal olarak bizi zorlayan kayg\u0131 hissettiren bilgilerin otomatik olarak bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131nda gizlenmesini sa\u011flayan zihinsel s\u00fcre\u00e7tir. Bast\u0131r\u0131lan \u015feyler istemli olarak bilince getirilemese de o an\u0131y\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak bir durum, bast\u0131r\u0131lan \u015feyin bilin\u00e7lilik haline gelmesine neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bellek kayb\u0131 (Amnezi): Filmlerde g\u00f6r\u00fcyoruz bu unutma t\u00fcr\u00fcn\u00fc asl\u0131nda. Kafas\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131p bilincini kaybeden ki\u015fi uyand\u0131\u011f\u0131nda \u2018ne oldu?\u2019 diye soruyor. Yani kafa \u00e7arpmas\u0131 sonucu son ya\u015fanan olaylar ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 olarak unutulabiliyor. Bunun sebebi al\u0131nan darbe ile beyindeki yumu\u015fak beyin maddesinin, sert kafatas\u0131na \u00e7arpmas\u0131 ile beynin ileti\u015fim a\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan n\u00f6ronlar\u0131n hasar g\u00f6rmesidir. Darbe ile birlikte hastal\u0131klar (\u00f6rne\u011fin Alzheimer), genel anestezi, baz\u0131 ila\u00e7lar, a\u011f\u0131r psikolojik travmalar da bellek kayb\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7arp\u0131tma: Ki\u015filer sahip olduklar\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar hatta daha geni\u015f olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme stilleri dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 \u015feyleri yanl\u0131\u015f hat\u0131rlayabilir ya da unutabilirler. Bo\u015fanm\u0131\u015f \u00e7iftlerin onca g\u00fczel zamanlar\u0131 da olmas\u0131na ra\u011fmen sadece k\u00f6t\u00fc zamanlar\u0131 hat\u0131rlamas\u0131 buna \u00f6rnektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar art\u0131k evliliklerinin k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu inan\u0131\u015f\u0131na sahipler ve hat\u0131rlad\u0131klar\u0131 o k\u00f6t\u00fc an\u0131larla da bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini destekliyorlar, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bu y\u00f6nde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yorlar. B\u00f6ylelikle iyi an\u0131lar\u0131 yok ederek bir \u00e7arp\u0131tma ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bozucu etkiler: E\u011fer ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde iki s\u0131nav i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yorsan\u0131z bilgilerin birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olabilirsiniz. \u00d6zellikler dersler benziyorsa bu durum ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Unutman\u0131n da en genel sebebi olan bozucu etkiler, bir bilginin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n; ilgili ba\u015fka bilgiler taraf\u0131ndan engellenmesi demektir. Yani yeni ya da eski bilgiler kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ya\u015fatabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zay\u0131f geri getirme ipu\u00e7lar\u0131: Geri getirme ipu\u00e7lar\u0131, canl\u0131 zihinsel imgeler olu\u015fturarak ya da yeni bilgilerle \u00f6nceden bildi\u011fimiz bilgiler aras\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar olu\u015fturarak meydana getirdi\u011fimiz zihinsel hat\u0131rlat\u0131c\u0131lard\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar ne kadar kuvvetsiz olursa da zay\u0131f geri getirme ipu\u00e7lar\u0131na sahip oluruz yani hat\u0131rlayamay\u0131z. \u00d6rne\u011fin \u2018uzun s\u00fcreli bellek\u2019in ba\u015f harflerini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda USB kavram\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z ve b\u00f6yle bir ba\u011flant\u0131yla uzun s\u00fcreli belle\u011fin depolamayla ilgili oldu\u011funu hat\u0131rlamam\u0131z kolayla\u015f\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hepimizin, asl\u0131nda \u00f6nemsedi\u011fi \u015feyleri unuttu\u011fu olmu\u015ftur. Bazen de bir s\u0131nav i\u00e7in saatlerce ezber yapar\u0131z ama s\u0131navda bu ezberleri unutup \u2018bunu daha d\u00fcn ezberlemi\u015ftim, nas\u0131l unuturum?\u2019 demi\u015f olabiliriz. Peki neden unutuyoruz, ya da \u00f6\u011frendi\u011fimiz bir \u015feyi sonsuza dek unutmak ger\u00e7ekten m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00d6nce, unutman\u0131n bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapal\u0131m. Unutmak, beynimizin uzun s\u00fcreli belle\u011finde depolad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgilerin geri getirilememesi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":60,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[55,52,54],"class_list":["post-59","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-bellek-surecleri","tag-beyin","tag-hafiza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/terapikoltugu.app\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}