Pandemi Deneyimlerken Psikolojimiz

Pandemi Deneyimlerken Psikolojimiz

Covid-19 hastalığının tüm dünyada baş göstermesiyle birlikte girdiğimiz pandemi döneminde yaşantımız çok fazla değişmiş durumda. Kurallara göre ve minimum gerçek sosyallikle yaşar haldeyiz. Peki psikolojik olarak nasıl etkileniyoruz ve psikolojik etkileri azaltmak için bireysel olarak neler yapabiliriz?

Pandeminin bedensel etkileri daha yıkıcı olsa da -ölümle sonuçlanmak gibi- psikolojik etkileri de önem arz ediyor. Çünkü psikolojik etkiler bedensel etkilerden daha yaygın ve uzun süreli bir etkiye sahip. Hatta geçmişte Ebola salgınında kişiler hastalığa yakalanmadıkları halde salgından psikolojik olarak etkilenmiş ve dolaylı ölümler yaşamışlardır.

Psikolojimiz nelerden etkileniyor dersek: salgına yakalanma korkusu, kendimizin veya yakınımızın ölümü korkusu, karantina dönemleri, sosyallikten uzak kalmak, ekonomik zorluklar, can sıkıntısı… derken daha önce yaşamadığımız hiç de alışık olmadığımız koşullarda yaşıyoruz ve kaygı duyuyoruz. Aslında bu kaygı çok temel bir yerden etkiliyor bizi: hayatta kalma içgüdüsü. Hayatımız tehlikede olduğu için kaygı yaşıyoruz ve bu aslında çok normal. Yaşantımızı devam ettirmemizi engellemiyorsa da bu kaygı işlevseldir çünkü kendimizi korumamızı, kurallara uyarak toplumu da korumamızı sağlar. Kurallara uymakla ilgili şöyle de ilginç bir bilgi var ki: el temizliğine dikkat etmek, maske takmak virüsten koruduğu gibi salgının psikolojik etkilerini de azaltıyor.

Kaygının bir diğer sebebi de yaşanılan belirsizlik halidir. Çünkü hastalığın vücutlarımızdaki düşmanı ne, dostu ne bunu bile bilmiyorken onunla yaşıyor hale geldik. Herkeste farklı belirtiler veriyor olması da cabası. Kaygının dışında sosyal olarak izole olmak ise depresif duygu durumunu tetikleyebilir.

O halde gelelim bu psikolojik etkileri azaltmaya… Pandeminin psikolojik etkilerini azaltmak için pandemi öncesindeki rutinimizi devam ettirmek fayda sağlayacaktır. Kişi yaşamını değiştirmek yerine alışık olduğu tarzda yaşamını sürdürürse yaşanılan “olağandışılık” hissi azalacaktır. Sosyallik konusunda da aynı şey geçerlidir; yüzyüze iletişimlerde eksiklik yaşama durumunda olsak da çevrimiçi ortamda ilişkilerimizi sürdürmeli, böylelikle sevdiklerimizle olan sosyal destek ağımızı korumalıyız. Çünkü sosyal destek eksikliği psikolojik rahatsızlık yaşamada önemli bir etkendir.

Stres ise pandemi öncesinde de birçok kişinin gündeminde olan bir konudur, çünkü psikolojik sağlık ile ilgili olsa da bedensel sağlıkla da oldukça ilişkilidir. Vücuttaki yoğun stres halinin bağışıklık sistemini olumsuz etkilediğini biliyoruz. Hem bedensel hem psikolojik iyi oluşumuzu sürdürebilmek adına kendimizi stresten korumak faydalı olacaktır.

Fiziksel egzersiz yapmak, düzenli uyku ve sağlıklı bir beslenmeye sahip olmak da psikolojik sağlığımızı korumak için oldukça yararlıdır. Ama bunlara uymaya çalışmak da kişiyi strese sokuyorsa yapılan programda esnekliğe gidilmelidir.

Pandemiyle birlikte yoğun kaygı, depresif belirtiler, başka psikolojik etkiler yaşıyor olabilirsiniz ya da pandemi öncesinde yaşadığınız psikolojik sorun pandemi etkisiyle nüksetmiş olabilir. Bu durumlarda psikolojik yardım almak baş etmenizde oldukça fayda sağlayacaktır, ruh sağlığı uzmanlarıyla iletişime geçmeyi ihmal etmeyin. Sağlıklı günler dileğiyle…

Kaynakça

  1. Elli, Ü. E. (2020). Pandemi ve Psikolojik Etkileri.

  2. Bekaroğlu, E. ve Yılmaz, T. (2020). COVID-19 ve psikolojik etkileri: Klinik psikoloji perspektifinden bir derleme. Nesne, 8(18), 573-584.

  3. Pandemi sürecinin psikolojik etkileri virüs kadar hızlı yayılıyor, (2020). İstanbul Üniversitesi, E-Bülteni.