Anoreksiya Nervoza Nedir?

Anoreksiya Nervoza Nedir?

Özellikleri kadınları etkilediğini gördüğümüz anoreksiya nervoza, kişinin çok ince olmasına rağmen şişman olduğunu düşündüğü bir yeme bozukluğudur. Peki genç kadınların %1.0’ını etkileyen anoreksiya nervoza rahatsızlığına sahip kişiler neler yaşarlar, bu rahatsızlığın sebepleri neler bir göz atalım.

Anoreksiya nervoza yoğun kilo alma korkusu, anormal derecede düşük vücut ağırlığı ve çarpık bir beden algısının görüldüğü ciddi bir yeme bozukluğudur. Anoreksiyada en dikkat çekici olan şey fazlasıyla zayıf olduğu görülen kişilerin kendilerini gerçekte olduğu gibi zayıf değil, şişman görmeleridir. İşte buna çarpık beden algısı denir.

Anoreksiya uzun yıllar boyunca tıp dilinde “sinirsel iştahsızlık” olarak nitelendiriliyordu ama bu anoreksiyayı tanımlayabilen bir tabir değil çünkü artık hastaların iştahsız olmadıklarını biliyoruz. Anoreksiyası olan kişiler kilo almamak için iştahlarını kontrol altında tutarlar. Kilo almayı önlemek için yemeyi reddeder, yiyecekleri zaman yemeklerin kalori hesaplamalarını yaparlar ve sık sık tartılırlar. Kimisi yedikten sonra kilo alımını engellemek için yediklerini kusabilir, müshil ilacı kullanabilir ya da aşırı egzersiz yapabilirler. Anoreksiyanın diğer belirtileri ise adet döngüsünün düzensizleşmesi ya da sonlanması, enerji düşüklüğü, bağışıklık sisteminin güçsüzleşmesidir. Sosyal ortamlarda ise “tok olduklarını” söyleyerek yemezler, yalnız başlarına yemeyi tercih edip yiyecekleri oldukça küçük parçalara bölerek yerler. Aslında bu kilo ile mücadele durumu -anoreksiya olsun ya da olmasın- o kadar ciddidir ki bir anket çalışmasında kadınların %24’ü hayatlarından üç yılını istedikleri kiloda olmak için feda edebileceklerini belirtmişlerdir. İnsanların ömürlerinden vereceklerini belirttikleri ideal kilolarında olmak, beden imgesine dair duyulan kaygının kişiyi ne kadar etkilediğiyle ilgili önemli bir veridir.

Bir beden imgesi bozukluğu olan anoreksiya nervozanın sebepleri ise çok net değildir. Çoğunlukla ergenlik döneminde gelişmeye başlayan anoreksiya nervozanın genetik ve psiko-sosyal faktörlerin birleşimiyle yaşandığı söylenebilir. Kişinin dış görünüşü hakkında ailesinden ve akranlarından olumsuz yorumlar alması hatta dalga geçilmesi, başkalarıyla kıyaslanması yakın çevresi tarafından yaşatılan psiko-sosyal faktörlerdir. Bir de medyanın inceliği ve mükemmel görünümü dayatması kişilerde sosyal baskı yaratır ve yeme bozukluğuna sebep olur. Ailenin aşırı koruyucu davranması ve çocuğun bireyselleşmesine izin vermeyişi de anoreksiya için ayrı bir risk faktörüdür. Bunların yanı sıra kişiliğin de önemi vardır. Katı ve mükemmeliyetçi eğilimlere sahip kişilerin anoreksiya nervoza olma ihtimalinin daha yüksek olduğu belirtiliyor.

Anoreksiya nervoza yeme bozukluğu genellikle, doktor, diyetisyen ve ruh sağlığı uzmanının işbirliği ile tedavi edilir. Diğer birçok rahatsızlıkta olduğu gibi erken müdahale oldukça önemlidir. Durumunuzu değerlendirmek ve tedavi sürecinize başlamak için Terapi Koltuğu™ uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.

KAYNAKÇA

  • Plotnik, R. (2009). Psikolojiye Giriş. İstanbul: Kaknüs Yayınları

  • Yücel, B. Estetik Bir Kaygıdan Hastalığa Uzanan Yol: Yeme Bozuklukları, Klinik Gelişim Dergisi 2009; 22(4) 39-44.

  • Sarı, S., A. (2020). Ergenlerde Yeme Bozuklukları Yönetimi, Aile Hekimliğinde Güncel Yaklaşımlar, Akademisyen Yayınevi.